Dijital veya fiziksel tüm mobbing süreçlerinde haklarınızı korumak için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz..
Bu Yazıda Neler Var?
- Mobbing nedir?
- Unsurları nelerdir?
- Mobbing türleri
- Yeni düzenlemeler
- Haklar ve başvuru yolları
Yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi Işığında Mobbing: Yeni Düzenlemeleri ve Etkileri
Mobbing, pek çok kişinin maruz kaldığı ancak çoğu zaman farkına varmadığı bir olgudur ve çeşitli şekillerde tanımlanabilir. En uygun tanımlardan biri ise “gizli şiddet” olarak nitelendirilmesidir. Her ne kadar mobbing, haklı nedenle fesih sebebi olarak kabul edilse de, ispatı noktasında karşılaşılan zorluklar nedeniyle bu durum çoğu zaman işçi açısından güçlü bir hukuki dayanak olmaktan uzak kalmaktadır.
Bu sorunun çözümüne yönelik olarak Cumhurbaşkanlığı, iş yerinde mobbingi önlemek amacıyla kurumsal düzenlemeler ve eğitim faaliyetlerini içeren bir genelge yayımlamıştır. Bu yazımızda, söz konusu genelge çerçevesinde iş yerinde mobbing olgusunu hukuki açıdan ele alacağız.
Uyuşmazlığınızı hızlı ve etkili şekilde çözelim.
Mobbing Nedir?
Mobbing, bir kişiye veya gruba yönelik sistematik psikolojik taciz, baskı ve pasivize etme davranışlarını ifade eder. İşyerlerinde sıkça görülmekle birlikte, hiyerarşik gruplar içinde daha belirgin olabilir.
Mobbingin (Psikolojik Taciz) Unsurları
-
- İşyerinde gerçekleşmelidir
- Sistematik bir şekilde yapılmalıdır
- Kasıtlı olmalıdır
-
- Psikolojik zarar oluşturmalıdır
- Mesleki veya sosyal konuma zarar vermelidir
- Yıldırma amacı taşımalıdır
İşyerinde Mobbing Sayılan Davranışlar
- Konuşurken sözünün kesilmesi
- Yok sayılma
- Kıdem düşürme
- İşten çıkarma tehdidi
- Lakap takılması
- Görmezden gelme
- Sürekli eleştirilme
- Uygunsuz şakalar yapılması
- İşi sabote etme
- Anlamsız görevler verilmesi
- Taklit etmek
- Dini ve siyasi düşünceler nedeniyle dışlama
Mobbing Türleri
Dikey Mobbing (Hiyerarşik)
Üstten asta uygulanan baskı ve yıldırma davranışlarıdır.
Siber Mobbing
Dijital ortamda yapılan psikolojik baskıdır.
Duygusal Mobbing
Kişinin psikolojik olarak yıpratılmasıdır.
Stratejik Mobbing
Çalışanı istifaya zorlamak amacıyla yapılır.
Yatay Mobbing
Eşit çalışanlar arasında rekabet ve dışlama şeklinde görülür.
Cinsiyet Temelli Mobbing
Cinsiyet nedeniyle ayrımcı davranışlardır.
Türk Hukukunda Mobbing Düzenlemeleri
Mobbing (psikolojik taciz), çalışanların performansını ciddi şekilde düşüren bir olgudur. Bu nedenle çeşitli hukuki düzenlemeler ile koruma altına alınmıştır.
- Anayasa: Sağlıklı çalışma hakkı
- İş Hukuku: Haklı fesih ve tazminat hakkı
- Borçlar Hukuku: İşverenin koruma yükümlülüğü
- Ceza Hukuku: Ağır durumlarda cezai yaptırım
- Uluslararası Hukuk: AİHS ve ILO düzenlemeleri
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Mobbing Önleme Çalışmaları
6 Mart 2025 tarihinde yayımlanan 2025/3 sayılı Genelge kapsamında:
- Psikolojik tacizle mücadele kurulu oluşturuldu
- İşverenlere önleyici politika yükümlülüğü getirildi
- Eğitim faaliyetleri yaygınlaştırıldı
- Süreçlerin gizli ve tarafsız yürütülmesi sağlandı
- Toplu sözleşmelere mobbing hükümleri eklendi
- ALO 170 hattı üzerinden destek sağlandı
Bu düzenlemeler önemli bir başlangıç olup, uygulamadaki etkinliği zamanla değerlendirilecektir.
Hak kaybı yaşamamak için süreci birlikte değerlendirelim.
Mobbingin İspatlanması ve Delillerin Önemi
- Tanık beyanları
- Yazılı deliller (e-posta, mesaj)
- Sağlık raporları
- Hukuka uygun ses ve görüntü kayıtları
Mobbing mağdurları çoğu zaman geç fark etmekte ve delil toplamakta zorlanmaktadır. Bu nedenle yaklaşık ispat yeterli görülmektedir.
Mobbing Mağdurlarının Hukuki Hakları ve Başvuru Yolları
Hukuki Haklar
- İş sözleşmesini haklı nedenle fesih
- Tazminat davası açma
- Ayrımcılık tazminatı talep etme
- Ceza davası açma
Başvuru Yolları
- Anayasa Mahkemesi
- Çalışma Bakanlığı
- Ombudsman
- İnsan Hakları Kurumu
- İş Mahkemesi
Sonuç
Mobbing, işyerlerinde ciddi bir sorundur ve mağdurların performansını olumsuz etkileyerek iş ortamında büyük zararlar doğurur. Ancak, hukuki düzenlemeler ve başvuru yolları sayesinde mağdurların haklarını koruma şansı bulunmaktadır. Mobbingle mücadelede farkındalık yaratmak ve haklarımızı bilmek büyük önem taşımaktadır.
Sıkça sorulan sorular
İşte hukuk büromuza konu hakkında sık sorulan bazı sorular.
İşyerinde sistematik psikolojik taciz ve baskı davranışlarıdır.
Tanık, yazılı belgeler ve kayıtlarla ispatlanabilir.
Evet, maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Hayır, sistematik ve kasıtlı olması gerekir.
Daha Fazla Bilgi İçin Bizimle İletişime Geçin
Hak kaybı yaşamamak adına bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sosyal medya hesaplarımızı takip edin ya da internet sitemizi ziyaret ederek detaylı bilgi alın. Haklarınızı korumak için buradayız!
WhatsApp'tan Yaz Hemen İletişime Geç